مراحل تکوين تشکيلات شورائی (2)

 

 

 

رضا شيرازی

ارديبهشت 1386

 

 

 

 

 

در اولين بخش از بحث مراحل تکوين تشکيلات شورائی در بولتن قبلی، ما در باره بنيان گذاران تشکيلات شورای، ويژگی های افراد پايه گذار و همچنين جذب نيرو از مجاری اجتماعی، اهميت خطوط استراتژيک و تاکيد به دو امر حياتی آموزش و پرورش و ... سخن گفتيم. حال می خواهيم در ادامه همان بحث تا حدودی وارد جزئيات شده و از چگونگی ها صحبت کنيم.

شايد اصلا لازم به يادآوری نباشد که مطرح کنيم که در قوام گرفتن حرکت در مراحل اوليه هر تشکل اگر شورای اوليه و افراد پايه گذار نتوانند کار را به خوبی « مرحله بندی» و برای هر مرحله از کارجمعی، دستور عمل معين و راهکار مشخص و به تعبيری ديگر خط حرکتی و تاکتيک ها را طراحی کنند، حرکت جمعی در همان نطفه بندی خويش از هم خواهد پاشيد و يا حتی اگر دوام آورد، با آفات گوناگون تشکيلات عجين خواهد شد. به همين علت «مرحله بندی» کردن کار از اهم مسائل هست.

به نظر می رسد که در آغاز کار نه تنها به مرحله بندی نيازمنديم، بلکه می بايد چند مسئله کليدی و محوری را به خوبی حل و فصل کرد. تا جمع اوليه و شورای پايه گذار کاملا ثبات پيدا کند. از جمله آنکه تثبيت شورای اوليه تشکل، رابطه نزديکی با تعيين « خطوط استراتژيک » دارد. و برای تعيين آن می بايست راهکارهای مشخص دوره نخست را « زمان بندی» کرد. دراصل تعيين زمان و زمان بندی در کار جمعی يکی ديگر از امهات است. با تعيين زمان بندی در هر مرحله از کار جمعی مسائل گوناگونی روشن می شود که به برخی از آنها اشاره می شود؛ توانائی و قدرت جمع و فرد محرز می گردد. پی گيری کار در زمان تعيين شده و به انجام رساندن آن. روشن شدن درست و يا نادرست خود مسئله زمان بندی شده که به اندازه لازم يا بيشتر زمان اختصاص داده شده است ياخير. حال مثالی می زنيم تا موضوع قدری روشن و آشکار شود.

برای تعيين خطوط استراتژيک همه ما می دانيم که نيازمند «گفتگو» هستيم. برای عملی کردن گفتگوی و رسيدن به يک نظر جمعی داير کردن جلسه امری الزامی است. حال اگر جلسه مداوم، بطور منظم و دائم نباشد، گفتگوکم نتيجه و ظاهرا بی ثمر خواهد شد و ممکن نيست که بتوان با نشست های گه گاهی کار را به جائی رساند. در اصل برگزاری جلسه با صورت جلسه مشخص و مسئول گرداننده آن و ...جزئی از مسائل اوليه در کارجمعی به شمار می آيد و همچنين تعيين مکان برای برگزاری جلسه و محلی برای گفتگو چنان واضح است که به هيچ گونه استدلالی نيازمند نيستيم. البته محورهای هر گفتگو و جلسه در کار گروهی، می بايد از پيش مشخص شود و برای اينکه بتوان محورهای جلسه را بخوبی هدايت کرد، نيازمند فردی هستيم که مسئول هدايت جلسه را برعهده بگيرد و تا از برآمد نظرات فرد فرد شرکت کننده در جلسه بتوان به يک نظر جمعی رسيد و به تعبيری همه شرکت کنندگان در جلسه سعی و کوشش کنند که بحث ها اقناعی و استدلالی بوده و دوری از هرگونه تشنج و برخوردهای لفظی باشد، تا مواضع جمعی روشن شود تا بتوان براساس آن حرکت کرد. پس مشخص کردن منظم جلسات و اهميت شرکت افراد در آن جزء نخستين اصول آئين نامه ای محسوب می شود که الزام بدان امری لازم و حتمی است.

شايد اگر شما در يک فضای دمکراتيک و يا حتی نيمه دمکراتيک زندگی کنيد بتوانيد با فراهم کردن تسهيلاتی نه چندان زياد جلسه داير کنيد. اما در ايران امروز که دستگاه اطلاعاتی جمهوری اسلامی بطور شبانه و روز و گسترده آن چنان اختناقی را در جامعه حاکم کرده است که فعالين سياسی و اجتماعی را با مشکل روبرو می کند، نمی توان براحتی جلسه برگزار کرد.

به نظر می رسد که برای ايجاد تشکل شورائی که در تلاش باشد روابط دمکراتيک و صحيح در آن سيلان داشته باشد. داشتن مکان ثابت برای تشکيل جلسه جزئی از کار محسوب می شود. مکانی که در آن افراد با هراس کمتری با يکديگر ملاقات کنند و قول و قرارهای جمعی، ارزيابی های دوره ای، ساليانه، نشست های اضطراری، جمع بندی ها ،نشست های ماهيانه و جلسات هماهنگی در آنجا برگزار شود. بی شک جمهوری اسلامی به مخالفين خود اجازه نمی دهد و نخواهد داد که بتوانند براحتی امور مورد نظر خويش را دنبال کنند. پس به نظر می رسد که برای داشتن مکان و يا مکانهای ثابت برای پيشبرد امور فوق لازم است که « تشکل پوششی» را تاسيس کرد.

شايد شما برای تعيين خطوط استراتژيک لازم داشته باشيد که جلسات متعددی را طی چند ماه داير کنيد و دهها ساعت در اين باره به بحث وبررسی بپردازيد. جمهوری اسلامی به دليل اينکه تمامی فضاها را مسدود کرده است، شما مجبوريد پنهان کاری کنيد.زيرا اگر در بدو امر بخواهيد کارنيمه علنی کنيد، فورا شما را نابود خواهند کرد. بنابراين کار مخفی تبعات خاص خود را دارد و حتی دارای آفاتی هست. لذا کار صددرصد مخفی اگر در چهارچوب يک « تشکل پوششی» دنبال شود، نه تنها دارای آفات کمتری است بلکه خود زمينه های لازم را برای کار اجتماعی اعضای تشکل فراهم می کند.حال آنکه کدام نوع تشکل پوششی می تواند چتر امنيتی قوی تری را برای تان فراهم کند، می تواند به خوبی مورد توجه قرارگيرد. دراصل به نظر می رسد انواع و اقسام تشکلات پوششی؛ از جمله تشکلات فرهنگی، ورزشی و اجتماعی قابليت آنرا دارند که در پرتو آن بتوان تشکيلات مخفی را بوجود آورد.

ما در اين نوشته در حوزه چگونگی داير کردن تشکل شورائی به موارد زير اشاره کرديم؛

مرحله بندی کار، زمان بندی هر مرحله، ايجاد تشکل پوششی.